Górny i dolny neuron ruchowy (=motoneuron). Czytasz, czytasz, a i tak nie wiesz co, gdzie, jak? W tym wpisie wszystko wyjaśnię!
Drogi nerwowe w ośrodkowym układzie nerwowym (OUN) dzielimy na zstępujące i wstępujące – w zależności od kierunku przekazywanych sygnałów. Drogi zstępujące to drogi ruchowe, które znów możemy podzielić na piramidowe, zawiadujące ruchami świadomymi) i pozapiramidowe (ruchy automatyczne).
Droga neuronalna ruchów świadomych biegnie od kory mózgowej do włókien nerwowych i dzieli się ją na górny oraz dolny neuron ruchowy.
Górny motoneuron nazywany jest także ośrodkowym, ponieważ w jego skład wchodzą komórki kory mózgowej oraz drogi korowo-rdzeniowe (tj. piramidowe).
Dolny motoneuron – obwodowy – przebiega od komórek ruchowych rogów przednich rdzenia oraz ich wyspustki (czyli nerwy), które kierują się do włókien mięśniowych.
Do uszkodzeń górnego neuronu ruchowego może dojść na skutek udaru mózgu, wylewu, przy guzie mózgu. Jeżeli do uszkodzenia doszło powyżej skrzyżowania piramid, to objawy występują po przeciwnej stronie ciała. Natomiast jeśli uszkodzenie zlokalizowane jest poniżej skrzyżowania, wówczas objawy są zlokalizowane po tej samej stronie.
Objawy uszkodzenia górnego motoneuronu:
- niedowład (porażenie),
- wzrost napięcia mięśniowego – typ spastyczny,
- wygórowane (nasilone) odruchy rdzeniowe,
- objaw Babińskiego.
W odniesieniu do dolnego motoneuronu, wyróżniamy uszkodzenia na poziomie komórek rogów przednich rdzenia, radikulopatie, pleksopatie, neuropatie obwodowe.
Objawy uszkodzenia dolnego motoneuronu:
- niedowład,
- spadek napięcia mięśniowego – porażenie wiotkie,
- osłabienie lub brak odruchów rdzeniowych,
- atrofia (zanik) mięśni,
- drżenie pęczkowe i włókienkowe.
Dlaczego to ważne?
Ze względu na różne objawy (oraz przyczyny), inne będzie postępowanie fizjoterapeutyczne przy uszkodzeniu GMN, a inne przy uszkodzeniach DNM. Zmieni się również rokowanie.
W skrócie:
| Cecha | Górny motoneuron | Dolny motoneuron |
| Niedowład | + | + |
| Napięcie mięśniowe | Wzmożone, spastyczność | Obniżone |
| Zaniki mięśni | Brak (ewentualnie zanik z bezczynności) | Występuje |
| Odruchy | Wygórowane | Osłabione lub brak |
| Inne | Objaw Babińskiego | Atrofia mięśni, drżenia pęczkowe, drżenia włókienkowe |
Górny motoneuron:
- zaczyna się w korze ruchowej,
- schodzi przez pień mózgu i rdzeń,
- kontroluje ruch, ale nie unerwia mięśnia bezpośrednio,
🔄 Miejsce przełączenia znajduje się w rogu przednim rdzenia kręgowego. Tu zaczyna się dolny motoneuron.
Dolny motoneuron:
- wychodzi z rdzenia,
- biegnie nerwem obwodowym,
- bezpośrednio unerwia mięsień.
Uszkodzenie GMN = problem z kontrolą ruchu.
Uszkodzenie DMN = problem z wykonaniem ruchu.
Miłej nauki!
Notatki z fizjoterapii 
Dodaj komentarz