Nerw wzrokowy to II nerw czaszkowy.
Funkcja:
- przewodzenie informacji wzrokowej z siatkówki do ośrodkowego układu nerwowego.
Anatomia
Nerw wzrokowy przebiega od siatkówki oka do skrzyżowania wzrokowego.
Droga bodźca: Światło pada na siatkówkę oka i pobudza fotoreceptory. Informacja jest następnie przekazywana do komórek zwojowych, których aksony zbiegają się w obrębie tarczy nerwu wzrokowego, tworząc nerw wzrokowy. Nerw wzrokowy biegnie następnie wewnątrz oczodołu i przechodzi przez kanał wzrokowy kości klinowej (towarzyszy mu tętnica oczna). W czaszce nerw wzrokowy podąża w kierunku tylno-przyśrodkowym, tak by w okolicy siodła tureckiego częściowo skrzyżować włókna obu nerwów wzrokowych, tworząc skrzyżowanie wzrokowe. Znajduje się ono w bruździe skrzyżowania wzrokowego kości klinowej. Następnie włókna biegną w postaci pasma wzrokowego. Większość z nich dociera do ciała kolankowatego bocznego, skąd przez promienistość wzrokową biegną do pierwotnej kory wzrokowej w płacie potylicznym.
Przejście z oczodołu do jamy czaszki: kanał wzrokowy w kości klinowej.
Uszkodzenie
Może ulec uszkodzeniu na skutek:
- zapalenia nerwu wzrokowego,
- urazów twarzoczaszki i mózgoczaszki,
- zmian niedokrwiennych,
- działania toksyn,
- chorób oczu i układu nerwowego, np. jaskry.
Objawy uszkodzenia:
- zaburzenia ostrości widzenia,
- ubytek pola widzenia,
- zaburzenie widzenia barw,
- ból w czasie ruchów gałki ocznej.
Badanie
Badanie nerwu wzrokowego co do zasady przeprowadza okulista. Jego elementy, które mogą być przydatne w procesie badania dla potrzeb fizjoterapii, to:
- ocena ostrości widzenia z bliska i daleka,
- sprawdzenie, czy pacjent rozróżnia barwy,
- orientacyjna ocena pola widzenia,
- ocena reakcji źrenic na światło.
Fizjoterapia
Terapia musi być dostosowana do przyczyny zaburzeń, związanych z II nerwem czaszkowym. Leczeniem kieruje lekarz okulista. To, co mogą zrobić fizjoterapeuci, to:
- neurorehabilitacja i trening strategii kompensacyjnych, m.in. poprzez naukę celowanych ruchów sakkadowych i aktywnego przeszukiwania przestrzeni,
- w zależności od konsekwencji zaburzeń widzenia fizjoterapia może obejmować trening koordynacji wzrokowo-ruchowej, równowagi, orientacji przestrzennej oraz bezpiecznego poruszania się,
- trening równowagi i chodu, ponieważ wzrok jest jednym z trzech kluczowych układów odpowiedzialnych za utrzymanie pionowej postawy oraz równowagi. Zaburzenia widzenia mogą pogarszać kontrolę równowagi i zwiększać ryzyko potknięć oraz upadków, szczególnie w połączeniu z innymi deficytami.
Do egzaminu
- Rozwojowo nerw II jest wypustką międzymózgowia.
- Skrzyżowaniu ulegają włókna nerwu wzrokowego, które biegną od części przyśrodkowej (nosowej) siatkówki. Włókna z części bocznej (skroniowej) nie ulegają skrzyżowaniu. Po skrzyżowaniu wzrokowym prawe pasmo wzrokowe przewodzi informacje z lewego pola widzenia, a lewe pasmo wzrokowe – z prawego pola widzenia.
- Ruchy sakadyczne/sakkadowe to nagłe, szybkie i skokowe ruchy gałek ocznych. Pozwalają na bardzo szybkie przeniesienie wzroku z jednego punktu na drugi.
Skomentuj