Nerw węchowy jest pierwszym nerwem czaszkowym. Zawiera tylko włókna czuciowe.
Zakres czucia:
Nerw węchowy przewodzi czucie węchowe z błony śluzowej górnej części jamy nosowej — przede wszystkim z okolicy nabłonka węchowego, obejmującego sklepienie jamy nosowej oraz górną część przegrody i małżowiny nosowej górnej. Nie cała błona śluzowa nosa jest unerwiona przez nerw węchowy. Dolne części jamy nosowej mają przede wszystkim unerwienie czuciowe przez gałęzie nerwu trójdzielnego (V).
Anatomia
Droga bodźca: w jamie nosowej znajduje się pole węchowe z komórkami węchowymi. Gdy cząsteczka zapachowa pobudzi receptor w nosie, impuls nerwowy jest przewodzony do jamy czaszki poprzez blaszkę sitową kości sitowej, biegnąc do opuszki węchowej. Następnie informacja jest przekazywana przez opuszkę i pasmo węchowe do pierwotnej kory węchowej w zakręcie hipokampa. Tam znajduje się korowy ośrodek węchu.
Przejście przez czaszkę: blaszka sitowa kości sitowej
Objawy uszkodzenia:
- częściowa lub całkowita utrata węchu.
Objawy uszkodzenia nerwu I mogą wynikać z przebytych złamań podstawy czaszki.
Badanie:
Zaczynamy od pytania, czy pacjent zaobserwował osłabienie lub brak węchu, ale także o odczuwane zmiany zapachów i smaku. Następnie przechodzimy do badania przedmiotowego. Prosimy pacjenta, by zatkał jedno nozdrze. W pobliżu nosa podstawiamy mu np. marker z gotowego zestawu do badania węchu lub buteleczkę z olejkami eterycznymi. Ważne jest, by pacjent zamknął oczy lub żeby markery/fiolki były podstawione w taki sposób, by nie mógł zobaczyć, z czego pochodzi zapach, np. żeby nie widział narysowanych ziarenek kawy, bo powiązanie doznań wzrokowych z zapachem mogłoby zmienić wynik badania.
W prostym badaniu przesiewowym można wykorzystać dobrze znane, nieszkodliwe zapachy, pamiętając, że taki test nie jest badaniem standaryzowanym.
Jednostronne zaburzenie węchu może być trudne do zauważenia, ponieważ druga strona nadal przewodzi informacje węchowe. Natomiast obustronne wypadnięcie czucia zapachów może też wpływać na zmianę odczuwania smaków.
Terapia:
- trening węchowy: korzysta się z 4 zapachów: róży, cytryny, eukaliptusa, goździków,
- farmakologia i suplementacja.
Do egzaminu:
- anosmia – całkowita utrata węchu
- hiposmia – osłabienie czucia węchu
Skomentuj