Notatki z fizjoterapii

Wpis oparty o wykłady z patofizjologii na CMUJ, uzupełniony o literaturę.

Choroba niedokrwienna serca (ChNS)

ChNS to zespół objawów, będących następstwem przewlekłego stanu niedostatecznego zaopatrzenia komórek mięśnia sercowego w tlen i substancje odżywcze.

Czynniki ryzyka

1. miażdżyca tętnic,
2. nadciśnienie,
3. płeć męska,
4. wiek po 50 roku życia,
5. otyłość,
6. cukrzyca,
7. nikotynizm (tytoń oraz inne składniki papierosów niszczą śródbłonek naczyń),
8. wysokie stężenie lipidów (zwłaszcza LDL),

Przyczyny ChNS

1. miażdżyca zamykająca światło naczynia,
2. zakrzep zamykający światło naczynia,
3. zator w krążeniu wieńcowym,
4. anomalie tętnic wieńcowych,
5. uraz/tętniak w krążeniu wieńcowym,
6. znaczny skurcz t. wieńcowej,
7. wzrost lepkości krwi,
8. znaczne zapotrzebowanie serca na tlen.

Podział ChNS

ChNS możemy podzielić na stabilne oraz ostre zespoły wieńcowe.

Stabilne zespoły wieńcowe:

1. dławica piersiowa stabilna,
2. dławica naczynioskurczowa (Prinzmetala),
3. sercowy zespół X,
4. dławica związana z mostkami mięśniowymi nad tętnicami wieńcowymi

Ostre zespoły wieńcowe – zwykle związane z sytuacją, w której zakrzep zamyka światło tętnicy wieńcowej:

1. niestabilna dławica piersiowa,
2. zawał serca bez uniesienia odcinka ST (non STEMI),
3. zawał serca z uniesieniem odcinka ST (STEMI),
4. zawał serca nieokreślony,
5. nagły zgon sercowy.

Klasyfikacja objawów według CCS (Kanadyjskie Towarzystwo Kardiologiczne)

1. ból po znacznym wysiłku,
2. małe i średnie ograniczenie sprawności (wejście na max 2 piętro, przejście 200m),
3. znaczne ograniczenie sprawności (1 piętro, 100-200m),
4. niezdolność do wysiłku i ból w spoczynku.

Punkt 1 i 2 są charakterystyczne dla stabilnych zespołów wieńcowych, a 3 i 4 – dla niestabilnych.

Różnicowanie

• choroby przewodu pokarmowego (np. refluks, kolki żółciowe),
• choroby płuc i dróg oddechowych (np. astma wysiłkowa),
• choroby układu kostno-mięśniowego w obrębie klatki piersiowej.

Niedokrwienie mięśnia sercowego

U pacjentów z niedokrwieniem mięśnia sercowego obserwujemy:

• spadek kurczliwości serca,
• spadek podatności rozkurczowej (co razem ze spadkiem kurczliwości prowadzi do zastoju w krążeniu płucnym),
• dysfunkcję mięśni brodawkowatych,
• zwiększenie napięcia układu sympatycznego.

Pacjent w trakcie epizodu sercowego powinien mieć wykonane:

• EKG (może wyjść uniesienie odcinków ST lub brak uniesienia ST),
• markery sercowe
  • pojawiają się w różnym czasie po zawale,
  • najczęściej wykonuje się test na obecność troponiny sercowej, która jest długowykrywalna,
  • inne badane markery to: CK-MB (kinaza kreatyninowa), mioglobina, dehydrogenaza mleczanowa.

Objawy zawału mięśnia sercowego

• ból w klatce piersiowej (może promieniować do lewej kończyny górnej, żuchwy),
• szmery i zaburzenia rytmu serca,
• rzężenie nad płucami,
• objawy z układu współczulnego: pocenie się, chłodna i lepka skóra,
• objawy z układu przywspółczulnego: nudności/wymioty i osłabienie,
• martwica mięśnia sercowego powoduje również powstanie stanu zapalnego, leukocytozę i wzrost OB.

Powikłania zawału mięśnia sercowego:

• arytmia serca,
• zaburzenia niearytmiczne: niewydolność serca, wstrząs kardiogenny,
• zatorowość płucna,
• zapalenie osierdzia (mogące skutkować tamponadą serca),
• niedomyklaność zastawki dwudzielnej.

Leczenie zawału mięśnia sercowego:

• nadrzędnym celem jest ratowanie życia,
• fibrynoliza (np. podanie kwasu acetylosalicylowego),
• uspokojenie pacjenta,
• interwencje kardiochirurgiczne (np. wstawienie stentów lub wszczepienie by-passów),
• późniejsza fizjoterapia kardiologiczna oraz zmiana stylu życia.

Miłej nauki!