,

Receptory

2–3 minut
Receptory

Najważniejsze informacje o receptorach i odpowiedź na jedno zaje*****e ważne pytanie (cytując klasyka) – po co mamy się tego uczyć?!

Receptory – wyspecjalizowane komórki (lub grupy komórek) odbierające informacje ze środowiska zewnętrznego oraz wewnętrznego, a następnie przekazujące je za pośrednictwem układu nerwowego do odpowiednich ośrodków w celu umożliwienia organizmowi dostosowania się do zachodzących zmian oraz reagowania na nie. Przekształcają one różne rodzaje energii (np. świetlną, mechaniczną) na impulsy nerwowe”. Źródło.

Podział receptorów.

Telereceptory

Oko:

Fotoreceptory: czopki (widzenie barw, widzenie w dzień) i pręciki (widzenie w nocy).

Bodziec: fala świetlna – pod jej wpływem dochodzi do przemian chemicznych w komórkach receptorowych i depolaryzacji ich błon.

Percepcja wrażeń wzrokowych w ciele kolankowatym bocznym i wzgórku górnym blaszki pokrywy.

Ucho:

narząd słuchu i równowagi

Receptor znajduje się w uchu wewnętrznym, w narządzie spiralnym Cortiego. Są to komórki zmysłowe włoskowate/rzęsate.

Bodziec: fala akustyczna.

Pole słuchowe znajduje się w zakręcie skroniowym górnym płata skroniowego.

Zmysł powonienia:

Bodziec: cząsteczka chemiczna.

Receptor: komórka nerwowo-zmysłowa węchowa (między tymi komórkami znajdują się nagie zakończenia nerwowe nerwu trójdzielnego. Ich podrażnienie wywołuje kichanie).

Eksteroreceptory

Dotyk i ucisk

Receptory:

  • ciałka dotykowe Meissnera – dotyk,
  • ciałka blaszkowate Paciniego – ucisk.

Informacje z tych receptorów wchodzą do rdzenia rogami tylnymi (I neuron) – sznur tylny, pęczek smukły i klinowaty.

II neuron czuciowy: jądra smukłe i klinowate

III neuron: jądro brzuszne tylno-boczne wzgórza

IV neuron: zakręt zaśrodkowy kory mózgu

Temperatura

Receptory:

  • Kolba końcowa Krausego – spadek temperatury,
  • Ciałka Ruffiniego – wzrost temperatury

Bodźce te odbierane są wówczas, gdy temperatura otoczenia jest różna od temperatury powierzchni skóry.

IV neuron – zakręt zaśrodkowy kory mózgu

Ból – do tego potrzeba osobnego wpisu! 😉

Proprioceptory:

Receptory:

  • We wrzecionkach nerwowo-mięśniowych:
    • Zakończenia pierścieniowato-spiralne
    • Ciałka Ruffiniego
  • W ścięgnach – ciała buławkowate Golgiego
  • Na powierzchniach stawowych i w okostnej – ciałka Paciniego
  • Wolne zakończenia nerwowe
  • Błędnik

Introceptory

Pobudzane przez bodźce:

  • chemiczne,
  • mechaniczne.

„Po co mam to wszystko wkuwać?!” –

-krzyczy zawsze każdy student pierwszego roku.

A wykładowca odpowiada: „Żeby zaliczyć egzamin z fizjologii”.

Tak, to też, ale przede wszystkim – pamiętaj:

Fizjoterapeuta nie pracuje tylko z mięśniami i stawami. Pracuje przede wszystkim z układem nerwowym, który interpretuje bodźce z receptorów.

Wiedza o receptorach pomaga fizjoterapeucie zrozumieć, skąd biorą się objawy pacjenta — ból, sztywność, zaburzenia równowagi czy napięcie mięśniowe. To właśnie receptory przekazują do układu nerwowego informacje o ruchu, ucisku, temperaturze czy zagrożeniu dla tkanek. Dzięki temu lepiej rozumiemy, jak działają terapia manualna, ćwiczenia czy modulacja bólu. W praktyce fizjoterapia to nie tylko praca z mięśniami i stawami, ale przede wszystkim wpływanie na sposób, w jaki układ nerwowy odbiera i interpretuje bodźce. Mając wiedzę teoretyczną, możemy:

  • dokładniej zbadać pacjenta i wyciągnąć właściwe wnioski,
  • skrupulatniej zaplanować terapię,
  • skuteczniej ją wprowadzić.

Miłej nauki!

Dodaj komentarz

Jestem Ania

Jestem fizjoterapeutką i osteopatką. Pomagam studentom fizjoterapii zdać egzaminy, ogarnąć trudny materiał – bez stresu i chaosu.
Na tej stronie znajdziesz notatki, schematy, grafiki, których mi brakowało, kiedy sama byłam studentką.