Kolejna zmora zajęć z neurologii. Słowo „spastyczność” jest tam odmieniane przez wszystkie przypadki. Czym jest spastyczność i czemu warto co nieco o niej wiedzieć, nawet jeśli zarzekasz się*, że nigdy nie będziesz pracować na neurologii? Dowiedz się w tym wpisie!
Co to jest spastyczność?
Spastyczność to wzrost napięcia mięśniowego zależny od prędkości rozciągania mięśnia. Oznacza to, że im szybciej próbujemy rozciągnąć mięsień, tym większy opór on stawia.
Najczęściej pojawia się w wyniku uszkodzenia górnego motoneuronu. Spastyczność jest jednym z objawów tzw. zespołu piramidowego.
Skąd się bierze?
W prawidłowych warunkach kora mózgu i drogi piramidowe hamują nadmierną aktywność odruchów rdzeniowych. Gdy dochodzi do uszkodzenia motoneuronu górnego:
- zmniejsza się hamowanie z ośrodkowego układu nerwowego,
- wzrasta pobudliwość odruchów rdzeniowych,
- mięśnie reagują nadmiernym napięciem.
W efekcie pojawia się spastyczność i wzmożone odruchy ścięgniste.
W jakich chorobach występuje spastyczność?
Spastyczność może pojawiać się m.in. w:
- udarze mózgu,
- urazie rdzenia kręgowego (najpierw faza wiotkości, a potem spastyczności),
- mózgowym porażeniu dziecięcym
- stwardnieniu rozsianym
- uszkodzeniach mózgu.
Jak wygląda spastyczność w badaniu klinicznym?
Typowe objawy to:
- wzmożone napięcie mięśniowe,
- wzmożone odruchy ścięgniste,
- klonusy,
- objaw Babińskiego.
Dlaczego spastyczność jest ważna dla fizjoterapeuty?
Spastyczność wpływa na:
- wzorce ruchowe,
- zakres ruchu – stopniowe ograniczenia, jeśli nie ma terapii,
- funkcję kończyn – j/w,
- ryzyko przykurczów.
Dlatego ocena spastyczności jest ważnym elementem badania neurologicznego i planowania terapii, która często obejmuje m.in.: regulację napięcia mięśniowego, pracę nad kontrolą ruchu, zapobieganie przykurczom.
📌 Najważniejsze
- Spastyczność = wzrost napięcia zależny od prędkości rozciągania mięśnia.
- Najczęściej jest objawem uszkodzenia górnego motoneuronu.
- Ma duże znaczenie dla planowania fizjoterapii.
Dla dociekliwych:
Miłej nauki!
* Nie strasz, nie strasz, bo… No, wiadomo. Jedynym, co jest pewne we wszechświecie jest zmiana.
Notatki z fizjoterapii 
Dodaj komentarz