2–3 minut
Układ krwionośny człowieka

W ciele dorosłego człowieka krąży średnio 5-6 litrów krwi. W organizmie noworodka (ważącego ok. 3,5 kg) – jest to 280-300 ml krwi. Porozmawiajmy o tym niesamowitym systemie, który utrzymuje nasze narządy przy życiu.

Układ krwionośny (w przeciwieństwie do limfatycznego) to układ zamknięty. Krew jest pompowana przez serce i przenoszona przez naczynia krwionośne.

Wyróżniamy naczynia:

  • żylne,
  • tętnicze,
  • włosowate.

W pierwszym odruchu możnaby powiedzieć, że żyłami zawsze transportowana jest krew odtlenowana, a tętnicami utlenowana, ale… to nie do końca prawda! Dokładniej: jest to prawda, jeśli chodzi o duży obieg krwi, jednak w krążeniu płucnym ta zasada się nie sprawdza! Tak! Tam tętnicą odprowadzana jest z serca krew odtlenowana! Lepiej zatem powiedzieć, że naczyniami tętniczymi krew opuszcza serce, a żyłami jest do niego doprowadzana.

A skoro już o obiegu dużym i małym wspomniałam, to zerknijmy na grafikę.

Grafika: „Blood flow in the pulmonary and systemic circulations showing capillary networks in the torso sections” autorstwa OpenStax College / Wikimedia Commons / licencja CC BY 3.0

Serce będzie naszym punktem startowym. Najpierw prześledźmy trasę dużego, czyli ustrojowego obiegu krwi. W lewej komorze serca mamy krew utlenowaną, pochodzącą z lewego przedsionka. Wpada ona do aorty (czyli głównego naczynia tętniczego naszego organizmu), a z niej tętnicami dostaje się do mniejszych naczyń – tętniczek i tętniczych naczyń włosowatych, które wnikają w tkanki. Tutaj zachodzi wymiana gazowa. Krew dostarcza również składniki odżywcze dla komórek, odbierając od nich produkty przemiany materii. Następnie poprzez żylne naczynia włosowate krew jest zbierana przez żyłki, płynie do większych żył, następnie do żył głównych (dolnej i górnej) i do prawego przedsionka serca.

I w tym miejscu przechodzimy do krążenia małego, czyli płucnego. Z prawego przedsionka odtlenowana krew płynie do prawej komory serca i stamtąd TĘTNICAMI płucnymi do płuc. Naczynia znów zmniejszają się aż do rozmiarów naczyń włosowatych, otaczających pęcherzyki płucne. Zachodzi tutaj proces wymiany gazowej – oddawany jest dwutlenek węgla, a pobierany tlen. Następnie transportowany jest on ŻYŁAMI płucnymi do lewego przedsionka serca.

Jakie funkcje pełni zatem układ krążenia?

  • transport: tlenu i dwutlenku węgla, substancji odżywczych, hormonów, produktów przemiany materii, przeciwciał,
  • udział w reakcji odpornościowej: obecność leukocytów, transport przeciwciał,
  • homeostatyczna (regulacyjna): termoregulacja, regulacja pH, utrzymanie stałego składu płynów ustrojowych,
  • hemostatyczna – umożliwia utworzenie skrzepu przy przerwaniu ciągłości naczynia.

Czyż nie jest to niesamowite?!

Miłej nauki!

Dodaj komentarz

Jestem Ania

Jestem fizjoterapeutką i osteopatką. Pomagam studentom fizjoterapii zdać egzaminy, ogarnąć trudny materiał – bez stresu i chaosu.
Na tej stronie znajdziesz notatki, schematy, grafiki, których mi brakowało, kiedy sama byłam studentką.