Notatki z fizjoterapii

Na pierwszy rzut oka może się wydawać, że będzie nudno, ale nic bardziej mylnego! Zwłaszcza, jeśli do anatomii dorzucimy sobie wnioskowanie kliniczne – wtedy zobaczysz, że to fascynująca okolica, mogąca powodować wiele różnych problemów u pacjentów. Poznanie górnego otworu klatki piersiowej pozwoli Ci lepiej leczyć.

Granice anatomiczne

Górny otwór klatki piersiowej jest ograniczony:

• od przodu: górnym brzegiem rękojeści mostka,
• od boków: pierwszym żebrem, prawym i lewym,
• od tyłu: trzonem kręgu Th 1.

Otaczają go również mięśnie: pochyłe, podobojczykowe i piersiowe mniejsze.

Przez górny otwór klatki piersiowej przechodzi wiele niezwykle istotnych struktur:

• tchawica,
• przełyk,
• tętnice podobojczykowe,
• tętnica szyjna wspólna,
• żyły podobojczykowe,
• żyły szyjne wewnętrzne,
• nerwy: błędny, przeponowy, pień współczulny, splot ramienny,
• naczynia układu limfatycznego (przewód piersiowy i przewód chłonny prawy).

Jak widzisz, sporo tych struktur. I to bardzo ważnych. Dlatego urazy lub zaburzenia ruchomości w obrębie górnego otworu klatki piersiowej mogą rzutować w zasadzie na funkcjonowanie całego organizmu. Zwracał na to uwagę J. P. Barral. Jeśli dodatkowo uświadomimy sobie, że płuca sięgają do poziomu I żebra i wystają 2-3 cm ponad obojczykiem, to zdecydowanie zrozumiemy, że praca w obszarze górnej części klatki piersiowej będzie wymagała niezwykłej delikatności i uwagi. Wniosek praktyczny? Nie wciskamy na chama paluchów w przestrzeń między I żebrem a obojczykiem!

Zaburzenia w tym obszarze są opisywane zbiorczo, jako zespół górnego otworu klatki piersiowej (ang. TOS – thoracic outlet syndrome). Ucisk struktur, przechodzących w tym miejscu, powoduje szereg objawów. Najczęściej dochodzi do ucisku na splot ramienny oraz tętnicę i żyłę podobojczykową.

Miejsca ucisku:

• między I żebrem a obojczykiem,
• między przerośniętymi mięśniami pochyłymi,
• czasem ucisk powoduje obecne żebro szyjne,
• może powstać także przy złamaniach obojczyka oraz nasilonej protrakcji barków.

Objawy:

• przy ucisku na struktury nerwowe: drętwienie w obszarze zaopatrywania danego nerwu, ból barku, szyi, osłabienie siły mięśniowej,
• przy ucisku na żyły: obrzęk i uczucie rozpierania w kończynie górnej, sinica,
• przy ucisku na tętnice: bladość i ochłodzenie rąk, ból przy podnoszeniu kończyn górnych, osłabione tętno na obwodzie.

To co, górny otwór klatki piersiowej jednak nie jest taki nudny, co? A jeśli uświadomimy sobie, że nerw błędny i pień współczulny będą miały wpływ na to, co się dzieje w naszym brzuchu i klatce piersiowej, to zrobi się jeszcze ciekawiej! Ale to już będzie inna opowieść. 🙂

Miłej nauki!